Yabancı çalışma izni başvurularında en sık sorulan konulardan biri 5 Türk çalışan şartıdır. Genel kural olarak, bilanço esasına tabi işyerlerinde her yabancı çalışan için en az 5 Türk vatandaşı istihdamı aranır. Ancak bu kural her başvuruda aynı şekilde uygulanmaz.
Bu nedenle yalnızca “şirkette 5 Türk çalışan var mı?” sorusuna odaklanmak yeterli olmaz. Yabancının geçmiş statüsü, işverenin durumu ve başvurunun niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
5 Türk çalışan şartı nedir?
Çalışma izni değerlendirme kriterlerinde, bilanço esasına tabi işyerlerinde çalışacak her yabancı için işyerinde en az 5 Türk vatandaşı istihdamı aranması temel kural olarak yer alır.
Bu kural özellikle şirketlerin ilk değerlendirme aşamasında dikkat etmesi gereken ana başlıklardan biridir. Ancak çalışma izni süreci yalnızca bu tek kritere bakılarak sonuçlandırılmaz.
Neden her başvuruda aynı sonuç çıkmaz?
Çünkü çalışma izni başvurularında bazı gruplar için istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin farklı uygulanabildiği durumlar bulunur.
Özellikle son 5 yılın en az 3 yılında Türkiye’de belirli yasal kalış statülerine sahip olan bazı yabancılar için, belirli sınırlar dahilinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir. Bu durum her dosyada otomatik olarak oluşmaz; başvuru türü ve yabancının statüsü önemlidir.
Asıl farkı ne belirler?
İşveren tarafında çoğu zaman yalnızca çalışan sayısına odaklanılır. Oysa farkı yaratan çoğu zaman dosyanın arka planıdır:
- Yabancının son yıllardaki yasal kalış durumu
- Başvurunun hangi kapsamda yapıldığı
- İşyerinin bilanço ve faaliyet yapısı
- İstisna uygulanabilecek bir durumun bulunup bulunmadığı
- Dosyanın evrak ve beyan tarafının doğru hazırlanması
Bu yüzden iki benzer işveren aynı yabancı personel için başvuru yaparken farklı sonuçlarla karşılaşabilir.
5 Türk çalışan şartı hiç mi aranmaz?
Hayır. Genel yaklaşım, bu şartın temel kriterlerden biri olduğu yönündedir. İstisna niteliğindeki durumlar ise belirli başvurular için ve belirli sınırlar içinde gündeme gelir.
Bu nedenle “bu şart artık yok” veya “herkeste muafiyet var” gibi genel bir yorum yapmak doğru değildir. En sağlıklı yöntem, her dosyanın somut durumuna göre ön değerlendirme yapmaktır.
İşveren başvuru öncesinde neyi kontrol etmeli?
Yabancı personel istihdam etmeyi planlayan işverenin yalnızca şirket personel sayısını değil, aynı zamanda yabancının statüsünü ve başvuru kapsamında istisna ihtimali bulunup bulunmadığını da kontrol etmesi gerekir.
Başvuru öncesinde yapılan bu kontrol, eksik veya yanlış beklentiyle dosya açılmasının önüne geçebilir.
Net Yol Danışmanlık nasıl destek sağlar?
Net Yol Danışmanlık, yabancı çalışma izni süreçlerinde başvuru öncesi uygunluk değerlendirmesi, evrak kontrolü ve başvuru takibi desteği sunar.
5 Türk çalışan şartı dosyanızda nasıl uygulanır sorusunu, başvuru yapmadan önce netleştirmek önemlidir.
Yabancı çalışma izni dosyanızın ön değerlendirmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü – Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri.

