Türkiye’de yabancı personel istihdam etmek isteyen işletmeler için çalışma izni süreci yalnızca evrak yüklemekten ibaret değildir. Başvurunun türü, yabancının Türkiye’deki statüsü, işverenin koşulları, ücret seviyesi, meslek ve sektör bazlı özel kurallar birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış başvuru türü veya eksik ön kontrol, sürecin gereksiz uzamasına yol açabilir.
Doğru başvuru türünü belirleyin
Çalışma izni başvuruları temel olarak yurt içinden veya yurt dışından yapılabilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yurt içi başvurularda yabancının geçerli ikamet durumuna ilişkin şartlar öngörmektedir. Yurt dışı başvurularında ise yabancının Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğindeki işleminden sonra verilen referans numarası üzerinden işveren tarafındaki başvuru tamamlanır.
Mevcut çalışma izninin uzatılması ise ilk başvurudan farklı bir zamanlama gerektirir. Bakanlığın güncel bilgilendirmesine göre uzatma başvurusu, mevcut iznin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve izin süresi dolmadan yapılmalıdır. Son güne bırakılan dosyalarda belge tamamlama riski artar.
İşveren kriterlerini baştan kontrol edin
Çalışma izni değerlendirmesinde genel istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanabilir. Ayrıca sektör, meslek veya yabancının statüsüne göre istisna ve özel değerlendirme kuralları bulunabilir. Bu nedenle yalnızca yabancının evraklarını toplamak yeterli değildir; işverenin de başvuru açısından uygunluğu kontrol edilmelidir.
Örneğin genel değerlendirme sisteminde yabancı istihdamına ilişkin Türk vatandaşı çalışan sayısı kriterleri bulunurken, bazı sektör ve durumlarda farklı uygulamalar veya muafiyetler söz konusu olabilir. Güncel kriterler başvuru tarihinde resmî kaynaktan doğrulanmalıdır.
Meslek ve ücret bilgisi birbiriyle uyumlu olmalı
Başvuruda bildirilen görev, yabancının yapacağı gerçek işle ve ücret seviyesiyle uyumlu olmalıdır. Bakanlık, farklı görev grupları için brüt asgari ücretin belirli katları üzerinden ücret kriterleri uygulamaktadır. Bu nedenle iş sözleşmesini hazırlarken görev unvanı yalnızca isim olarak seçilmemeli; başvurunun bütünündeki bilgilerle tutarlı olmalıdır.
Belge kalitesi süreci doğrudan etkiler
İş sözleşmesi, pasaport ve işveren belgeleri gibi evraklar e-İzin sistemi üzerinden elektronik olarak sunulur. Belgelerin güncel, okunabilir ve doğru kişi/şirkete ait olması temel koşuldur. Yabancı dildeki bazı belgelerde tercüme veya resmî onay gereklilikleri doğabilir. Eksik veya birbiriyle çelişen evraklar, dosyada ek açıklama ihtiyacı yaratabilir.
Özel sektör ve meslek kurallarını atlamayın
Eğitim, sağlık ve bazı diğer mesleklerde ön izin veya mesleki yeterlilik gibi ek koşullar bulunabilir. Bilişim, ev hizmetleri ve belirli turizm işletmeleri gibi alanlarda da genel kriterlerden farklı kurallar uygulanabilmektedir. Bu yüzden aynı başvuru şablonunu her yabancı personel için kullanmak doğru değildir.
Çalışma izni “garanti” edilemez
Danışmanlık hizmeti; işveren ve yabancının durumunu önceden değerlendirmeye, belgeleri düzenlemeye ve süreci takip etmeye yardımcı olabilir. Ancak çalışma izni kararı yetkili kamu makamının değerlendirmesi sonucunda verilir. “Kesin onay” veya “garantili çalışma izni” gibi ifadeler gerçekçi değildir.
Süreci takvime bağlayın
İyi yönetilen dosyada ilk adım, başvurunun yapılacağı tarih değil uygunluk kontrolüdür. İşveren kriterleri, yabancının statüsü, görev, ücret, belgeler ve varsa ön izinler kontrol edildikten sonra başvuru takvimi oluşturulmalıdır. Özellikle birden fazla yabancı personel çalıştıran işletmeler için izin bitiş tarihlerini ve yenileme dönemlerini düzenli takip etmek operasyonel riski azaltır.
Net Yol Danışmanlık; ilk başvuru, yenileme, işveren ve yabancı çalışan uygunluk değerlendirmesi, evrak kontrolü, dosya hazırlığı ve süreç takibi alanlarında Türkiye genelinde danışmanlık desteği sunar.